Sigorta poliçesi, riskin gerçekleştiği gün işe yaraması için alınır; ancak hasar dosyası açıldığında sigortalı kimi zaman ret yazısıyla ya da beklediğinin altında bir ödemeyle karşılaşır. Bayrampaşa sigorta avukatı desteği arayanlar için bu sayfada 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun sigorta sözleşmesine ilişkin kurallarını, ret gerekçelerinin nasıl değerlendirildiğini ve başvuru yollarını açıklıyoruz. TB Hukuk Bürosu, poliçenin incelenmesinden sigortacıya başvuruya, tahkim ve dava aşamalarına kadar süreci takip eder ve vekâlet üstlenir.
Sigorta sözleşmesinde tarafların yükümlülükleri
Sigorta sözleşmesiyle sigortacı, prim karşılığında, poliçede tanımlanan rizikonun gerçekleşmesi hâlinde zararı karşılamayı veya belirli bir tutarı ödemeyi üstlenir. Sözleşmenin içeriğini poliçe, genel şartlar ve varsa özel şartlar birlikte belirler. Kanun her iki tarafa da yükümlülükler getirir ve uyuşmazlıkların çoğu bu yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği sorusunda düğümlenir.
- Sigortacının aydınlatma yükümlülüğü: Sigortacı, sözleşme kurulmadan önce teminatın kapsamı ve istisnaları hakkında sigorta ettireni yazılı olarak bilgilendirmelidir.
- Beyan yükümlülüğü: Sigorta ettiren, sözleşme yapılırken bildiği ve sigortacının kararını etkileyecek önemli hususları doğru bildirmelidir.
- Prim ödeme borcu: Primin ödenmemesi, kanundaki usule uyulması koşuluyla teminatın başlamamasına veya sözleşmenin sona ermesine yol açabilir.
- Rizikonun bildirilmesi: Hasar öğrenildiğinde gecikmeksizin sigortacıya haber verilmeli, istenen bilgi ve belgeler sunulmalıdır.
- Zararı önleme ve azaltma: Sigortalı, zararın büyümesini önlemek için koşulların elverdiği önlemleri almakla yükümlüdür.
Uyuşmazlığa en çok konu olan sigorta türleri
Her sigorta türünün kendi genel şartları ve kendine özgü tartışma noktaları vardır. Kasko dosyalarında hasarın teminat kapsamında olup olmadığı, aracın rayiç değeri ve pert işlemleri; trafik sigortasında kusur, değer kaybı ve bedensel zararların hesabı öne çıkar. Konut, işyeri ve yangın sigortalarında eksik sigorta ve hasar tutarının tespiti; zorunlu deprem sigortasında hasar oranı tartışılır.
Sağlık sigortalarında önceden var olan hastalık iddiası ve yenileme güvencesi; kredi bağlantılı hayat sigortalarında sağlık beyanı ve tazminatın kime ödeneceği; ferdi kaza sigortasında kaza tanımı ve maluliyet oranı sık görülen ihtilaf konularıdır. İşletmeler bakımından nakliyat ve sorumluluk sigortaları da ayrı bir uyuşmazlık alanı oluşturur. Araç kazalarına ilişkin süreç trafik kazası sayfamızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
Tazminat talebi neden reddedilir veya eksik ödenir?
Ret yazısındaki gerekçe, izlenecek yolun başlangıç noktasıdır. Sık rastlanan gerekçeler ve bunlara ilişkin temel kurallar şöyledir:
- Teminat dışı hâl: Rizikonun teminat kapsamında gerçekleştiğini sigortalı, hasarın bir istisnaya girdiğini ise sigortacı ispat eder.
- Beyan yükümlülüğünün ihlali: Bildirilmeyen husus ile gerçekleşen riziko arasında bağlantı bulunup bulunmadığı ve sigorta ettirenin kusurunun derecesi sonucu belirler; her eksik beyan tazminatın tamamen reddini haklı kılmaz.
- Geç ihbar: Bildirimdeki gecikme, ancak zararın artmasına yol açtığı ölçüde ve kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim nedeni olur.
- Eksik sigorta: Sigorta bedeli sigortalı malın gerçek değerinden düşükse, aksi kararlaştırılmadıkça zarar aynı oranda karşılanır.
- Hasar tutarına ilişkin anlaşmazlık: Eksper raporundaki tespitlere itiraz edilebilir; rapor mahkemeyi veya hakemi bağlamaz.
Sigortacı kimi durumlarda ödemeyi yaptıktan sonra, örneğin sürücünün alkollü veya ehliyetsiz olması gibi hâllerde, ödediği tutarı kendi sigortalısından geri ister. Bu rücu taleplerinde de koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği, özellikle kazanın yalnızca bu nedenden kaynaklanıp kaynaklanmadığı ayrıca incelenir.
Bayrampaşa sigorta avukatı ile başvuru yolları: tahkim mi, dava mı?
İlk adım her durumda sigorta şirketine yazılı başvurudur. Şirket talebi kısmen veya tamamen reddederse ya da başvuruyu on beş gün içinde yazılı olarak cevaplamazsa, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu uyarınca Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir. Tahkim için sigorta şirketinin sisteme üye olması aranır; zorunlu sigortalarda bu koşul aranmaz. Aynı uyuşmazlık mahkemeye veya Tüketici Hakem Heyeti'ne götürülmüşse komisyona başvurulamaz.
Mahkeme yolunda görevli mahkeme uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenir: Sigorta sözleşmesinden doğan davalar kural olarak ticari dava sayılır; sigortalının tüketici sıfatı taşıdığı işlemlerde ise 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici mahkemesi gündeme gelir. Bu ayrım için tüketici hukuku sayfamıza bakabilirsiniz. Her iki hâlde de dava öncesinde arabuluculuk şartının bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. TB Hukuk Bürosu, Bayrampaşa sigorta avukatı desteğine ihtiyaç duyan sigortalılar ve zarar görenler için poliçe ve ret yazısının incelenmesi, başvuru dosyasının hazırlanması ve yargılamanın takibi aşamalarında vekâlet üstlenir.
Zamanaşımı süreleri
Sigorta sözleşmesinden doğan talepler, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Sorumluluk sigortalarında ve trafik kazalarında zarar görenin talepleri bakımından kanunlarda farklı süreler öngörülmüştür. Sigorta şirketiyle yazışmaların uzaması zamanaşımını kendiliğinden durdurmaz; bu nedenle ret yazısı beklenirken sürenin de izlenmesi gerekir.
SÜREÇ NASIL İLERLER?
Sigorta Hukuku dosyalarında izlenen adımlar
Poliçe ve hasar dosyasının incelenmesi
Poliçe, genel ve özel şartlar, eksper raporu ve varsa ret yazısı birlikte değerlendirilir.
Sigorta şirketine yazılı başvuru
Talep, dayanak belgeleriyle birlikte şirkete iletilir ve on beş günlük cevap süresi takip edilir.
Başvuru yolunun seçilmesi
Uyuşmazlığın niteliğine göre Sigorta Tahkim Komisyonu, arabuluculuk veya dava yollarından uygun olanı belirlenir.
Yargılama ve tahsil
Bilirkişi incelemesi ve itiraz aşamaları takip edilir. Kesinleşen karar gerekirse icra yoluyla tahsil edilir.
İLK GÖRÜŞMEYE GETİRİLECEK BELGELER
Elinizde olanlar yeterlidir; eksikler birlikte tamamlanır.
- Sigorta poliçesi, zeyilnameler ve prim ödeme belgeleri
- Sigortacının verdiği bilgilendirme formu ve imzalanan başvuru formu
- Hasar ihbarına ilişkin kayıt ve sigorta şirketiyle yapılan yazışmalar
- Eksper raporu ve varsa ret yazısı veya ödeme dekontu
- Hasarı gösteren fotoğraflar, tutanaklar ve onarım faturaları
- Sağlık ve hayat sigortalarında tıbbi kayıtlar, epikriz ve raporlar
- Varsa rücu talebine ilişkin ihtarname veya icra takibi evrakı
BÜRODAKİ AVUKATLAR
TB Hukuk Bürosu, Bayrampaşa
SİGORTA HUKUKU HAKKINDA SIK SORULANLAR
Genel bilgilendirme; somut durumunuz için görüşme gerekir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Ayrıntı için hukuki uyarı sayfasına bakın.