Bir yakının vefatı, yas sürecinin yanında tapu, banka hesabı, borç ve vergi gibi çözülmesi gereken hukuki başlıkları da gündeme getirir. Bayrampaşa miras avukatı arayanların soruları çoğunlukla aynı noktalarda toplanır: Kimler mirasçıdır, paylar nasıl belirlenir, borca batık bir miras nasıl reddedilir? TB Hukuk Bürosu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu çerçevesinde mirasın açılmasından paylaşımın tamamlanmasına kadar olan süreçte danışmanlık verir ve vekâlet üstlenir. Bu sayfada miras hukukunun temel kavramlarını ve sık karşılaşılan işlemleri bulabilirsiniz.
Miras hukuku hangi konuları düzenler?
Miras hukuku, bir kişinin ölümüyle birlikte malvarlığının (terekenin) kimlere, hangi oranlarda ve hangi yolla geçeceğini belirler. Türk hukukunda miras, ölüm anında kendiliğinden ve bir bütün olarak mirasçılara geçer. Mirasçılar yalnızca taşınmazları, mevduatı ve alacakları değil, mirasbırakanın borçlarını da devralır. Bu nedenle terekenin içeriğini doğru tespit etmek, paylaşımdan önce gelen ilk adımdır. Tapu kayıtları, banka hesapları, araçlar, şirket payları ve bilinen borçlar bu tespitin başlıca kalemleridir.
Mirasçılar iki gruba ayrılır. Yasal mirasçılar kanunun doğrudan belirlediği kişilerdir: altsoy, sağ kalan eş, ana ve baba ile onların altsoyu bu grubun başında gelir. Atanmış mirasçılar ise mirasbırakanın vasiyetname veya miras sözleşmesiyle belirlediği kişilerdir. Mirasbırakanın tasarruf özgürlüğü sınırsız değildir; altsoyun, ana ve babanın ve sağ kalan eşin kanunla korunan bir saklı payı vardır ve bu payı aşan tasarruflar dava yoluyla sınırlandırılabilir.
Sık karşılaşılan miras davaları ve işlemleri
- Mirasçılık belgesi (veraset ilamı): Sulh hukuk mahkemesinden veya noterden alınır; tapu, banka ve araç devri işlemlerinin ön koşuludur.
- Mirasın reddi: Mirasçının, sulh hukuk mahkemesine yapacağı beyanla mirasçılık sıfatından kurtulmasıdır.
- Tenkis davası: Saklı payı zedeleyen bağış ve vasiyetlerin kanuni sınıra indirilmesi istenir.
- Vasiyetnamenin iptali: Ehliyetsizlik, irade sakatlığı veya şekil eksikliği gibi nedenlere dayanır.
- Muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil: Mirasbırakanın, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla bağışı satış gibi göstermesi hâlinde gündeme gelir.
- Ortaklığın giderilmesi: Paylaşımda anlaşamayan mirasçılar, malın aynen bölünmesini veya satılarak bedelin paylaştırılmasını talep eder.
- Terekenin tespiti ve korunması: Defter tutulması, mühürleme ve terekenin resmen yönetilmesi gibi önlemleri kapsar.
Mirasın reddi ve borca batık tereke
Mirası kabul eden mirasçılar, terekedeki borçlardan kendi kişisel malvarlıklarıyla da sorumlu olur. Borçların malvarlığını aştığı durumlarda mirasın reddi bu sorumluluktan kurtulmanın yoludur. Ret süresi üç aydır ve yasal mirasçılar için kural olarak mirasbırakanın ölümünün öğrenildiği tarihte başlar. Bu süre içinde terekeyi sahiplenen, örneğin tereke mallarını kendine mal eden veya gizleyen mirasçı ret hakkını kaybeder.
Mirasbırakanın ödemeden aczi ölüm tarihinde açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise miras kanun gereği reddedilmiş sayılır. Uygulamada alacaklıların takibiyle karşılaşan mirasçılar, bu durumun mahkeme kararıyla tespit edilmesini isteyebilir. Hangi yolun izleneceği, terekenin aktif ve pasifinin belgelerle ortaya konmasına bağlıdır.
Bayrampaşa miras avukatı ile paylaşım süreci
Birden fazla mirasçı varsa, paylaşım yapılıncaya kadar tereke üzerinde elbirliği mülkiyeti geçerlidir; hiçbir mirasçı tek başına terekeye dahil bir malı satamaz veya devredemez. Mirasçılar aralarında anlaşarak yazılı bir miras taksim sözleşmesi yapabilir. Anlaşma sağlanamazsa ortaklığın giderilmesi davası gündeme gelir; bu dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur.
TB Hukuk Bürosu, Bayrampaşa miras avukatı desteğine ihtiyaç duyan mirasçılar için terekenin araştırılması, taksim sözleşmesinin hazırlanması, mirasçılık belgesinin alınması ve miras davalarının takibi aşamalarında vekâlet üstlenir. Yenidoğan, Kocatepe, Muratpaşa ve çevre mahallelerde bulunan miras kalan taşınmazlarda tapu kaydına ilişkin sorunlar çoğu zaman miras uyuşmazlığıyla iç içe geçer; bu konuda gayrimenkul hukuku sayfamıza da göz atabilirsiniz.
Süreler ve gözden kaçan noktalar
Miras davalarının büyük bölümü hak düşürücü sürelere bağlıdır. Tenkis davası, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır; öğrenme tarihi ne olursa olsun kanunda öngörülen on yıllık üst süre de vardır. Vasiyetnamenin iptali davasında da iptal sebebinin ve hak sahipliğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıllık süre işler. Muris muvazaasına dayanan tapu iptali davaları ise yerleşik yargı uygulamasına göre zamanaşımına tabi tutulmaz.
Miras yoluyla mal edinenlerin veraset ve intikal vergisi beyannamesini kanunda öngörülen süre içinde vermesi gerekir; bu yükümlülük yerine getirilmeden tapuda intikal işlemleri tamamlanamayabilir. Vergi boyutu için vergi hukuku sayfamızda ayrıntılı bilgi yer alır. Mirasbırakan evliyse, sağ kalan eşin mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacağı miras payından ayrı bir haktır ve paylaşım hesabında önce bu alacağın belirlenmesi gerekir.
SÜREÇ NASIL İLERLER?
Miras Hukuku dosyalarında izlenen adımlar
Terekenin ve mirasçıların belirlenmesi
Nüfus kayıtları, tapu, banka ve borç bilgileri toplanır; mirasçılık belgesi alınır.
Kabul veya ret değerlendirmesi
Terekenin borç durumu incelenir. Gerekiyorsa üç aylık süre içinde mirasın reddi beyanı yapılır.
Anlaşma ve arabuluculuk
Mirasçılar arasında taksim sözleşmesi için görüşmeler yürütülür; paylaşım uyuşmazlığında arabuluculuk aşaması tamamlanır.
Dava ve intikal işlemleri
Anlaşma olmazsa ilgili dava açılır ve takip edilir. Sonuca göre tapu ve banka nezdindeki intikal işlemleri yapılır.
İLK GÖRÜŞMEYE GETİRİLECEK BELGELER
Elinizde olanlar yeterlidir; eksikler birlikte tamamlanır.
- Mirasbırakanın ölüm belgesi ve nüfus kayıt örneği
- Varsa mirasçılık belgesi (veraset ilamı)
- Vasiyetname veya miras sözleşmesi örneği
- Taşınmazlara ait tapu kayıtları veya tapu fotokopileri
- Banka hesapları, araç ve şirket paylarına ilişkin bilgiler
- Mirasbırakanın bilinen borçlarına dair belgeler, icra ve vergi yazıları
- Mirasbırakanın sağlığında yaptığı devir ve bağışlara ilişkin belgeler
BÜRODAKİ AVUKATLAR
TB Hukuk Bürosu, Bayrampaşa
MİRAS HUKUKU HAKKINDA SIK SORULANLAR
Genel bilgilendirme; somut durumunuz için görüşme gerekir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Ayrıntı için hukuki uyarı sayfasına bakın.