Nafaka, hem ödeyen hem alan taraf için yıllarca süren bir yükümlülük doğurabilir; bu yüzden miktarın belirlenmesi kadar sonradan değişen koşullara uyarlanması da önemlidir. Bayrampaşa nafaka avukatı arayanlara yönelik bu sayfada nafaka türlerini, miktarın hangi ölçütlerle saptandığını, artırım ve kaldırma davalarını ve ödenmeyen nafaka için izlenecek yolu bulacaksınız. TB Hukuk Bürosu, nafaka alacaklısı veya yükümlüsü adına dava ve icra süreçlerini takip eder.
Nafaka türleri ve aralarındaki farklar
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu dört ayrı nafaka türü öngörür. Her birinin koşulu, süresi ve talep edebilecek kişisi farklıdır.
Tedbir nafakası
Boşanma veya ayrılık davası açıldığında hâkim, dava süresince eşin ve çocukların geçimi için gereken önlemleri kendiliğinden alır. Tedbir nafakası geçicidir ve kusura bakılmaksızın, ihtiyaç duyan eş ile çocuklar lehine hükmedilir. Eşler ayrı yaşıyorsa boşanma davası açılmadan da istenebilir.
Yoksulluk nafakası
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla diğer eşten geçimi için nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusurlu olması aranmaz. Kanun bu nafakanın süresiz olarak istenebileceğini düzenler; talep, kadın ya da erkek her iki eş için de mümkündür.
İştirak nafakası
Velayet kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmasıdır. Çocuk ergin oluncaya kadar devam eder. Velayetin kime verileceği ayrı ölçütlere bağlıdır; bu konu velayet davaları sayfasında ele alınmıştır.
Yardım nafakası
Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyuna, altsoyuna ve kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür. Ergin olduktan sonra eğitimine devam eden çocuğun ana ve babasından isteyeceği nafaka da bu kapsamdadır.
Nafaka miktarı nasıl belirlenir?
Kanunda sabit bir oran ya da tablo yoktur. Hâkim, her dosyada tarafların ekonomik ve sosyal durumunu araştırır ve hakkaniyete göre karar verir. Değerlendirmede şu veriler esas alınır:
- Tarafların düzenli gelirleri ve malvarlıkları
- Kira, fatura, sağlık ve ulaşım gibi zorunlu giderler
- Çocuğun yaşı, okul durumu ve özel ihtiyaçları
- Yükümlünün bakmakla yükümlü olduğu başka kişilerin bulunup bulunmadığı
Mahkeme bu bilgileri kolluk aracılığıyla yaptırdığı araştırma, maaş bordroları ve kurum kayıtları üzerinden toplar. Kayıt dışı gelir iddiası varsa yaşam düzeyini gösteren başka delillerle desteklenmesi gerekir. İstem hâlinde hâkim, nafakanın sonraki yıllarda hangi ölçüye göre artacağını da kararda gösterebilir.
Nafakanın başlangıç tarihi de önemlidir: tedbir nafakası kural olarak dava tarihinden, yoksulluk ve iştirak nafakası ise boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren işler. Bu ayrım, birikmiş alacağın hesabında ve icra takibinde sıkça uyuşmazlık konusu olur. Yoksulluk nafakası aylık irat biçiminde ödenebileceği gibi, durumun gereklerine göre toptan ödenmesine de karar verilebilir.
Artırım, azaltım ve kaldırma davaları
Nafaka kararı verildikten sonra tarafların mali durumu değişebilir ya da belirlenen tutar zamanla ihtiyacı karşılamaz hâle gelebilir. Bu durumda alacaklı artırım, yükümlü ise azaltım veya kaldırma davası açabilir.
Yoksulluk nafakası, alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden sona erer. Alacaklının evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâllerinde ise nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır; yani yükümlünün dava açması gerekir. Karar alınmadan ödemeyi kesmek, icra takibi ve şikâyetle karşılaşmanıza yol açabilir.
Ödenmeyen nafaka için başvurulacak yollar
Nafaka kararları kural olarak kesinleşmesi beklenmeden icraya konulabilir; boşanma hükmüne bağlı olarak verilen nafakalarda ise boşanmanın kesinleşmesi aranır. Alacaklı, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu uyarınca ilamlı icra takibi başlatarak birikmiş ve işleyecek nafakaların tahsilini isteyebilir. Nafaka alacağı için yapılan maaş haczinde, diğer alacaklardaki sınırlamalar aynı biçimde uygulanmaz. Takibin işleyişi icra hukuku sayfasında anlatılmıştır.
Ayrıca nafaka kararının gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine icra ceza mahkemesi tazyik hapsine karar verebilir. Şikâyet hakkı kanunda öngörülen süre içinde kullanılmalıdır. Borç ödendiğinde hapis uygulaması sona erer.
Bayrampaşa nafaka avukatı hangi aşamalarda devreye girer?
Nafaka uyuşmazlığı çoğu zaman tek bir davayla bitmez; boşanma davasındaki ilk talep, yıllar sonra artırım davası ve ödenmeyen aylar için icra takibi birbirini izleyebilir. TB Hukuk Bürosu, Bayrampaşa'da ikamet eden ya da karşı tarafı burada bulunan kişilere bu aşamaların her birinde destek verir: talep dilekçesinin hazırlanması, gelir ve gider belgelerinin derlenmesi, duruşmaların takibi ve kararın icrası.
Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında, nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla alacaklı Yıldırım, Altıntepsi veya Kartaltepe gibi mahallelerde oturuyorsa davayı kendi yerleşim yerinde açabilir. Bir Bayrampaşa nafaka avukatı ile görüşürken son gelir durumunuzu ve düzenli giderlerinizi belgelerle ortaya koymanız, talebin gerçekçi kurulmasını sağlar.
SÜREÇ NASIL İLERLER?
Nafaka Davaları dosyalarında izlenen adımlar
Gelir ve gider tablosunun çıkarılması
Tarafların gelirleri, zorunlu giderleri ve çocuğun ihtiyaçları belgelerle ortaya konur. Talep edilecek veya itiraz edilecek tutar buna göre belirlenir.
Davanın açılması
Nafaka talebi boşanma davası içinde ya da ayrı bir dava olarak aile mahkemesine sunulur. Gerekiyorsa tedbir nafakası istenir.
Ekonomik ve sosyal durum araştırması
Mahkeme tarafların mali durumunu resmî kayıtlar ve kolluk araştırmasıyla inceler. Tanık ve belge delilleri değerlendirilir.
Karar ve tahsil
Mahkeme nafaka miktarını ve başlangıç tarihini belirler. Ödeme yapılmazsa icra takibi başlatılır.
İLK GÖRÜŞMEYE GETİRİLECEK BELGELER
Elinizde olanlar yeterlidir; eksikler birlikte tamamlanır.
- Kimlik belgesi fotokopisi
- Boşanma kararı veya mevcut nafaka kararının örneği
- Maaş bordrosu veya gelir durumunu gösteren diğer belgeler
- Kira sözleşmesi, fatura ve okul gideri gibi düzenli harcama belgeleri
- Çocuğun eğitim ve sağlık giderlerine ilişkin belgeler
- Varsa nafaka ödemelerine ait banka dekontları
- Varsa devam eden icra dosyasının bilgileri
BÜRODAKİ AVUKATLAR
TB Hukuk Bürosu, Bayrampaşa
NAFAKA DAVALARI HAKKINDA SIK SORULANLAR
Genel bilgilendirme; somut durumunuz için görüşme gerekir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Ayrıntı için hukuki uyarı sayfasına bakın.