İş ilişkisi sona erdiğinde taraflar çoğu zaman aynı soruyla karşılaşır: kim, kime, ne kadar borçlu? Yanıt; fesih biçimine, çalışma süresine ve işyeri kayıtlarına göre değişir. Bayrampaşa iş avukatı başlıklı bu sayfada işçilik alacaklarını, işe iade koşullarını, dava öncesi zorunlu arabuluculuğu ve işverenlerin fesih sürecinde dikkat etmesi gerekenleri iki tarafın bakışıyla ele alıyoruz. TB Hukuk Bürosu, iş uyuşmazlıklarında işçilere de işverenlere de hukuki destek verir.
İş hukuku hangi uyuşmazlıkları kapsar?
İşçi ile işveren arasındaki ilişkinin temel çerçevesini 4857 sayılı İş Kanunu çizer; kanunda hüküm bulunmayan konularda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesine ilişkin kuralları uygulanır. Uyuşmazlıklar genellikle sözleşmenin sona ermesiyle ortaya çıkar, ancak çalışma devam ederken de ücretin eksik ödenmesi, çalışma koşullarının tek taraflı değiştirilmesi veya psikolojik taciz gibi sorunlar yargıya taşınabilir.
Çalışma sırasında meydana gelen kazalar ayrı bir sorumluluk rejimine tabidir ve iş kazası sayfasında anlatılmıştır.
İşçi tarafında sık görülen talepler
- Kıdem tazminatı: En az bir yıl çalışmış olan işçinin sözleşmesi, kanunda sayılan biçimlerde sona ermişse doğar. İşverenin haklı neden olmadan feshi, işçinin haklı nedenle feshi, emeklilik ve askerlik bu hâllerin başlıcalarıdır.
- İhbar tazminatı: Belirsiz süreli sözleşmeyi bildirim süresine uymadan fesheden taraf öder; işçi de işveren de bu tazminatın borçlusu olabilir.
- Fazla çalışma ücreti: Haftalık kırk beş saati aşan çalışmalar zamlı ücretle ödenir. Hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil çalışmaları da ayrı alacak kalemleridir.
- Yıllık izin ücreti: Kullanılmayan izinler, sözleşme sona erdiğinde ücret alacağına dönüşür.
- İşe iade: Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdemi olan ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçi, feshin geçerli nedene dayanmadığını ileri sürebilir.
- Hizmet tespiti: Sigortasız geçen ya da eksik bildirilen çalışmaların kayda geçirilmesi istenir.
İşveren tarafında hukuki destek
İş davalarında ispat yükünün önemli bölümü işverendedir: ücretin ödendiği, iznin kullandırıldığı, feshin geçerli ya da haklı nedene dayandığı işverence kanıtlanmalıdır. Bu nedenle işveren açısından hukuki destek, dava açıldıktan sonra değil, kayıtlar tutulurken ve fesih kararı alınırken anlam kazanır. Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- İş sözleşmelerinin, işyeri yönetmeliklerinin ve rekabet yasağı kayıtlarının hazırlanması
- Fesih öncesinde savunma alınması, yazılı bildirim ve fesih gerekçesinin kurulması
- Haklı nedenle fesihte kanunda öngörülen altı iş günlük sürenin izlenmesi
- İbraname ve ikale sözleşmelerinin geçerlilik koşullarına uygun düzenlenmesi
- Arabuluculuk görüşmelerinde ve davalarda işverenin temsili
Şirket olarak faaliyet gösteren işverenler için konu çoğu zaman yönetici sözleşmeleri ve ortaklık yapısıyla da kesişir; bu yönüyle şirketler hukuku sayfası ilginizi çekebilir.
Dava öncesi zorunlu arabuluculuk ve süreler
İşçi veya işveren alacağı ile tazminat ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir. Görüşmelerde anlaşma sağlanırsa düzenlenen tutanak mahkeme kararı gibi bağlayıcı hâle getirilebilir. Bu yüzden neyin imzalandığı iyi anlaşılmalıdır: üzerinde anlaşılan konular hakkında sonradan dava açılamaz.
Görüşmelere taraflar bizzat veya vekilleri aracılığıyla katılır. Geçerli bir mazeret göstermeden ilk toplantıya gelmeyen taraf, sonradan açılan davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur. Anlaşma sağlanamazsa son tutanak düzenlenir ve dava bu tutanakla birlikte iş mahkemesinde açılır.
Süreler bakımından iki nokta öne çıkar. İşe iade talebinde, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir; bu süre hak düşürücüdür. Ücret, kıdem, ihbar ve yıllık izin gibi alacaklar ise beş yıllık zamanaşımına tabidir.
Bayrampaşa iş avukatı ve hesaplama boyutu
İşçilik alacağı davalarının sonucu büyük ölçüde hesaba dayanır: giydirilmiş ücretin belirlenmesi, fazla çalışma saatlerinin dökümü, ödenen tutarların mahsubu. TB Hukuk Bürosu'nda iş hukuku dosyalarını Av. Tarkan Güler takip eder. Kendisinin aynı zamanda serbest muhasebeci mali müşavir olması, bordro, ücret hesap pusulası ve SGK kayıtlarının hesap yönünden de incelenmesine imkân verir.
Büro, Bayrampaşa'daki atölye, mağaza, depo ve bürolarda çalışanlara ve bu işyerlerinin işverenlerine arabuluculuk başvurusundan istinaf aşamasına kadar destek verir. Bir Bayrampaşa iş avukatı ile görüşmeye gelirken elinizdeki kayıtların tamamını getirmeniz, taleplerin baştan doğru hesaplanmasına yardımcı olur.
İş uyuşmazlıklarında sık yapılan hatalar
- İşçinin, haklı fesih nedeni varken gerekçe göstermeden istifa dilekçesi vermesi
- İçeriği okunmadan ibraname, boş kâğıt veya ikale metni imzalanması
- Elden ödenen ücret farkının ve fazla çalışmanın hiçbir kayda bağlanmaması
- İşverenin fesih gerekçesini yazılı bildirmemesi ya da sonradan değiştirmesi
- İşe iade için bir aylık başvuru süresinin kaçırılması
SÜREÇ NASIL İLERLER?
İş Hukuku dosyalarında izlenen adımlar
Kayıtların incelenmesi
Sözleşme, bordro, SGK dökümü ve fesih belgeleri gözden geçirilir. Talep edilebilecek ya da karşılaşılabilecek alacak kalemleri hesaplanır.
Arabuluculuk başvurusu
Dava şartı olan arabuluculuk süreci başlatılır veya karşı tarafın başvurusu üzerine görüşmelere katılınır. Anlaşma sağlanırsa tutanak düzenlenir.
Dava aşaması
Anlaşma olmazsa iş mahkemesinde dava açılır ya da açılan davaya cevap verilir. Tanıklar dinlenir, işyeri kayıtları getirtilir ve bilirkişi hesabı yapılır.
Karar ve tahsil
Karara karşı gerekirse istinaf yoluna başvurulur. Hükmedilen alacak ödenmezse icra takibi yapılır.
İLK GÖRÜŞMEYE GETİRİLECEK BELGELER
Elinizde olanlar yeterlidir; eksikler birlikte tamamlanır.
- İş sözleşmesi ve varsa ek protokoller
- Ücret bordroları ve banka hesap dökümleri
- SGK hizmet dökümü
- Fesih bildirimi, istifa dilekçesi, ihtarname veya savunma yazıları
- Yıllık izin kayıtları ve puantaj veya giriş-çıkış kayıtları
- İbraname veya ikale sözleşmesi gibi imzalanan belgeler
- Tanık olabilecek çalışma arkadaşlarının bilgileri
BU ALANDA ÇALIŞAN AVUKAT
TB Hukuk Bürosu, Bayrampaşa
İŞ HUKUKU HAKKINDA SIK SORULANLAR
Genel bilgilendirme; somut durumunuz için görüşme gerekir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Ayrıntı için hukuki uyarı sayfasına bakın.